Siêu âm đàn hồi mô gan: Bước tiến trong tầm soát và quản lý bệnh gan mạn tính
Xơ gan là một trong những bệnh lý mạn tính nguy hiểm của gan, có diễn tiến âm thầm nhưng để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Nhằm nâng cao hiệu quả chẩn đoán, theo dõi và điều trị các bệnh lý gan, Bệnh viện Bãi Cháy triển khai kỹ thuật siêu âm đàn hồi mô gan (FibroScan) – phương pháp hiện đại, không xâm lấn, giúp đánh giá chính xác mức độ xơ hóa gan và gan nhiễm mỡ, mở ra cơ hội phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn sớm.
Xơ gan – "Sát thủ thầm lặng" của lá gan
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), xơ gan là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do các bệnh lý gan. Bệnh thường gặp ở những người mắc viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ, lạm dụng rượu bia, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường hoặc các bệnh gan mạn tính khác.
Xơ gan được ví như "sát thủ thầm lặng" bởi bệnh tiến triển rất âm thầm. Trong giai đoạn đầu, các tế bào gan vẫn có khả năng bù trừ chức năng nên người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ rệt. Khi xuất hiện các biểu hiện như vàng da, cổ trướng, phù chân, xuất huyết tiêu hóa… thì gan thường đã bị tổn thương nặng, nguy cơ dẫn đến suy gan hoặc ung thư gan rất cao.
Chính vì vậy, việc tầm soát xơ hóa gan định kỳ, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ, đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm tổn thương gan và điều trị kịp thời.
Bước tiến trong tầm soát xơ gan không xâm lấn
Trước đây, sinh thiết gan được xem là phương pháp tiêu chuẩn để đánh giá mức độ xơ hóa gan. Tuy nhiên, đây là kỹ thuật xâm lấn, người bệnh phải lấy một mảnh mô gan bằng kim sinh thiết nên có thể gây đau, chảy máu, nhiễm trùng và nhiều biến chứng khác. Vì vậy, nhiều người còn e ngại khi được chỉ định thực hiện.
Sự phát triển của y học đã mang đến giải pháp tối ưu hơn với siêu âm đàn hồi mô gan FibroScan. Đây là kỹ thuật hiện đại giúp đánh giá độ cứng của gan và mức độ gan nhiễm mỡ không xâm lấn, không gây đau, an toàn, thời gian thực hiện chỉ khoảng 10–15 phút và có kết quả ngay sau khi thăm khám.
Bệnh viện Bãi Cháy triển khai kỹ thuật này, giúp người dân được tiếp cận phương pháp tầm soát bệnh gan hiện đại ngay tại địa phương.
Bệnh viện Bãi Cháy triển khai thường quy kỹ thuật siêu âm đàn hồi mô gan FibroScan.
Nguyên lý hoạt động của siêu âm đàn hồi mô gan
FibroScan sử dụng sóng đàn hồi tần số thấp truyền qua nhu mô gan để đo độ cứng của gan. Khi gan bị xơ hóa, mô gan trở nên cứng hơn bình thường, khiến sóng đàn hồi truyền nhanh hơn. Dựa trên vận tốc lan truyền của sóng, hệ thống sẽ tính toán và đưa ra chỉ số phản ánh mức độ xơ hóa của gan.
Khác với siêu âm thông thường chỉ đánh giá hình thái của gan, siêu âm đàn hồi mô gan cho phép đánh giá tính chất cơ học của nhu mô gan, giúp phát hiện sớm tình trạng xơ hóa ngay cả khi chưa có biểu hiện lâm sàng.
Ưu điểm nổi bật của kỹ thuật FibroScan
So với các phương pháp truyền thống, siêu âm đàn hồi mô gan mang lại nhiều ưu điểm:
- Không xâm lấn, không gây đau.
- Không cần gây mê hay nằm viện.
- Thời gian thực hiện nhanh, chỉ khoảng 10–15 phút.
- Kết quả có ngay sau khi kiểm tra.
- Độ chính xác cao trong đánh giá xơ hóa gan, tương đương sinh thiết trong nhiều trường hợp.
- Có thể thực hiện nhiều lần để theo dõi hiệu quả điều trị.
- Giảm đáng kể chỉ định sinh thiết gan.
- Quy trình thực hiện đơn giản, ít phụ thuộc vào người thực hiện.
Đánh giá mức độ xơ hóa gan
Kết quả siêu âm đàn hồi mô gan giúp bác sĩ xác định giai đoạn xơ hóa theo thang điểm METAVIR:
- F0: Gan bình thường, chưa có xơ hóa.
- F1: Xơ hóa nhẹ, xuất hiện các dải xơ quanh khoảng cửa.
- F2: Xơ hóa trung bình, các dải xơ phát triển nhưng chưa nối với nhau.
- F3: Xơ hóa nặng, các cầu xơ hình thành và lan rộng.
- F4: Xơ gan, chức năng gan suy giảm nghiêm trọng, nguy cơ cao xuất hiện các biến chứng như tăng áp lực tĩnh mạch cửa, suy gan và ung thư gan.
Việc xác định chính xác giai đoạn xơ hóa giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, đồng thời theo dõi hiệu quả điều trị và tiên lượng nguy cơ biến chứng cho người bệnh.
Những ai nên thực hiện siêu âm đàn hồi mô gan?
Bác sĩ khuyến cáo nên tầm soát xơ hóa gan định kỳ đối với:
- Người mắc viêm gan B, viêm gan C hoặc các bệnh gan mạn tính.
- Người bị gan nhiễm mỡ.
- Người thường xuyên sử dụng rượu bia.
- Người mắc đái tháo đường, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa.
- Người có men gan tăng kéo dài.
- Người có tiền sử gia đình mắc bệnh gan.
- Người đang điều trị bệnh gan cần theo dõi đáp ứng điều trị.
BSCKI Bùi Đăng Tôn – Trưởng khoa Thăm dò chức năng, Bệnh viện Bãi Cháy cho biết:
"Xơ hóa gan là quá trình diễn ra âm thầm trong nhiều năm và thường không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng như vàng da, cổ trướng hay xuất huyết tiêu hóa thì gan thường đã bị tổn thương nặng, việc điều trị sẽ khó khăn và tốn kém hơn."
"Siêu âm đàn hồi mô gan là phương pháp hiện đại giúp đánh giá mức độ xơ hóa gan nhanh chóng, không xâm lấn, không gây đau và có độ chính xác cao. Kỹ thuật này đặc biệt có ý nghĩa đối với những người mắc viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, người thường xuyên sử dụng rượu bia hoặc mắc các bệnh lý chuyển hóa như đái tháo đường, béo phì. Bên cạnh việc đánh giá mức độ xơ hóa, FibroScan còn hỗ trợ xác định tình trạng gan nhiễm mỡ, giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị và theo dõi hiệu quả điều trị một cách toàn diện."
"Chúng tôi khuyến cáo người dân, đặc biệt là những người thuộc nhóm nguy cơ cao, nên khám sức khỏe định kỳ và thực hiện siêu âm đàn hồi mô gan theo chỉ định của bác sĩ. Phát hiện sớm tổn thương gan sẽ giúp điều trị hiệu quả, hạn chế tiến triển thành xơ gan, suy gan và ung thư gan, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài."
Chủ động bảo vệ lá gan ngay từ hôm nay
Đánh giá xơ hóa gan bằng kỹ thuật siêu âm đàn hồi mô gan là bước tiến quan trọng của chuyên ngành chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng. Phương pháp không chỉ giúp phát hiện sớm các tổn thương gan mà còn hỗ trợ theo dõi hiệu quả điều trị, giảm chỉ định sinh thiết gan và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh.
Với việc triển khai kỹ thuật siêu âm đàn hồi mô gan hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, Bệnh viện Bãi Cháy mang đến cho người dân Quảng Ninh và các tỉnh lân cận cơ hội được tầm soát các bệnh lý gan một cách an toàn, chính xác và thuận tiện.
Nếu bạn thuộc nhóm có nguy cơ cao hoặc đang mắc các bệnh lý gan mạn tính, hãy chủ động đến Bệnh viện Bãi Cháy để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, tư vấn và thực hiện siêu âm đàn hồi mô gan khi có chỉ định. Phát hiện sớm chính là chìa khóa giúp bảo vệ lá gan, phòng ngừa xơ gan, suy gan và ung thư gan, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Minh Khương