Có nhân tuyến giáp có phải là ung thư? Những hiểu lầm khiến nhiều người lo lắng không cần thiết
"Tôi vừa đi khám sức khỏe, bác sĩ bảo có nhân tuyến giáp. Liệu có phải tôi bị ung thư không?". Thực tế, rất nhiều người sau khi nhận kết quả siêu âm phát hiện nhân tuyến giáp đã rơi vào trạng thái hoang mang, vội vàng tìm kiếm thông tin trên mạng và tự kết luận mình mắc ung thư.
Tuy nhiên, có nhân tuyến giáp không đồng nghĩa với ung thư tuyến giáp. Khám tầm soát ung thư tuyến giáp tại Bệnh viện Bãi Cháy, các bác sĩ Bệnh viện Bãi Cháy sẽ giúp bạn phát hiện sớm những trường hợp bất thường, đánh giá chính xác nguy cơ để tư vấn phương pháp theo dõi, điều trị phù hợp.
Nhân tuyến giáp là gì?
Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở phía trước cổ, có nhiệm vụ sản xuất các hormone giúp điều hòa quá trình chuyển hóa, phát triển và hoạt động của nhiều cơ quan trong cơ thể. Nhân tuyến giáp là những khối hoặc vùng mô bất thường xuất hiện bên trong tuyến giáp. Các nhân này có thể là nang chứa dịch, khối đặc hoặc hỗn hợp giữa dịch và mô đặc.
Ngày nay, cùng với sự phát triển của kỹ thuật siêu âm, tỷ lệ phát hiện nhân tuyến giáp ngày càng tăng. Nhiều trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng mà chỉ tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ. Điều này cũng khiến không ít người hiểu nhầm rằng cứ có nhân tuyến giáp là mắc bệnh nguy hiểm.
Tỷ lệ phát hiện nhân tuyến giáp ngày càng tăng cùng với sự phát triển của kỹ thuật siêu âm
Có nhân tuyến giáp đồng nghĩa với ung thư?
Theo các chuyên gia, đa số nhân tuyến giáp là lành tính. Chỉ một tỷ lệ nhỏ có nguy cơ là ung thư hoặc cần tiếp tục theo dõi bằng các phương pháp chuyên sâu. Trên thực tế, nhiều người mang nhân tuyến giáp trong nhiều năm mà không ảnh hưởng đến sức khỏe hay chức năng tuyến giáp.
Điều bác sĩ quan tâm không đơn thuần là "có nhân hay không", mà là các đặc điểm của nhân như: Kích thước, cấu trúc đặc hay dạng nang, bờ nhân có đều hay không, có vi vôi hóa hay không, mức độ tăng sinh mạch máu, tốc độ phát triển qua các lần kiểm tra, phân loại nguy cơ theo hệ thống TI-RADS. Những yếu tố này mới giúp đánh giá nguy cơ ác tính và quyết định có cần sinh thiết hoặc theo dõi thêm hay không.
Không có triệu chứng thì không cần kiểm tra
Nhiều người chỉ đi khám khi sờ thấy khối ở cổ hoặc xuất hiện các triệu chứng như nuốt vướng, khàn tiếng, khó thở. Thực tế, phần lớn nhân tuyến giáp, kể cả một số trường hợp ung thư tuyến giáp giai đoạn sớm, không gây bất kỳ biểu hiện nào. Đó là lý do rất nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm vùng cổ. Nếu chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng, bệnh có thể đã tiến triển lớn hơn hoặc lan ra các hạch vùng cổ.
Người dân nên chủ động đi khám sức khỏe định kỳ, siêu âm vùng cổ kể cả khi không có triệu chứng
Nhân tuyến giáp nhỏ thì không cần theo dõi
Không ít người sau khi biết nhân chỉ vài milimet liền cho rằng không cần quan tâm. Thực tế, kích thước chỉ là một trong nhiều tiêu chí đánh giá.
Có những nhân rất nhỏ nhưng mang đặc điểm nghi ngờ trên siêu âm nên vẫn cần theo dõi sát hoặc chỉ định chọc hút tế bào. Ngược lại, nhiều nhân có kích thước lớn hơn nhưng hoàn toàn lành tính và chỉ cần tái khám định kỳ.
Vì vậy, việc theo dõi nên dựa trên đánh giá của bác sĩ chuyên khoa thay vì chỉ nhìn vào kích thước khối nhân.
Phát hiện nhân tuyến giáp là phải phẫu thuật ngay
Đây cũng là tâm lý khá phổ biến. Nhiều người lo sợ khối nhân sẽ phát triển thành ung thư nên muốn cắt bỏ càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, không phải mọi nhân tuyến giáp đều cần phẫu thuật. Đối với phần lớn trường hợp lành tính, bác sĩ chỉ định theo dõi định kỳ bằng siêu âm và đánh giá chức năng tuyến giáp. Phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc khi:
- Nhân nghi ngờ ác tính
- Kết quả chọc hút tế bào bất thường
- Nhân phát triển nhanh
- Nhân quá lớn gây chèn ép hoặc ảnh hưởng thẩm mỹ
Điều trị đúng thời điểm sẽ giúp người bệnh tránh được những can thiệp không cần thiết.
Những ai nên chủ động tầm soát tuyến giáp?
Mặc dù ai cũng có thể xuất hiện nhân tuyến giáp, nhưng nguy cơ sẽ cao hơn ở các nhóm đối tượng:
- Phụ nữ, đặc biệt sau 35 tuổi
- Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp hoặc ung thư tuyến giáp
- Người từng tiếp xúc với tia xạ vùng đầu – cổ
- Người có bướu cổ hoặc mắc các bệnh lý tuyến giáp
- Người phát hiện khối bất thường vùng cổ, nuốt vướng hoặc khàn tiếng kéo dài
- Người phát hiện nhân tuyến giáp khi khám sức khỏe nhưng chưa được đánh giá chuyên sâu
Đối với những nhóm nguy cơ này, việc khám định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường và có hướng xử trí phù hợp.
Tầm soát đúng cách giúp phát hiện sớm ung thư tuyến giáp
Hiện nay, cùng với sự phát triển của y học, việc đánh giá nhân tuyến giáp không chỉ dựa vào thăm khám lâm sàng mà còn kết hợp nhiều phương pháp hiện đại.
Một gói tầm soát đầy đủ thường bao gồm khám chuyên khoa, xét nghiệm đánh giá chức năng tuyến giáp (T3, FT4, TSH), siêu âm tuyến giáp để phát hiện các bất thường về cấu trúc, đồng thời có thể thực hiện chọc hút tế bào dưới hướng dẫn siêu âm và xét nghiệm tế bào học khi bác sĩ nhận thấy cần thiết nhằm xác định bản chất của khối nhân.
Những phương pháp này giúp phân loại chính xác các nhân lành tính và những trường hợp có nguy cơ cao, từ đó xây dựng kế hoạch theo dõi hoặc điều trị phù hợp cho từng người bệnh.
Chủ động kiểm tra để an tâm bảo vệ sức khỏe
Nhằm giúp người dân chủ động phát hiện sớm các bất thường của tuyến giáp, Bệnh viện Bãi Cháy triển khai Gói khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư tuyến giáp, được xây dựng nhằm đánh giá toàn diện sức khỏe tuyến giáp thông qua khám chuyên khoa, siêu âm tuyến giáp, các xét nghiệm đánh giá chức năng tuyến giáp (T3, FT4, TSH), xét nghiệm Anti-Tg hỗ trợ tầm soát ung thư tuyến giáp, đồng thời thực hiện chọc hút tế bào dưới hướng dẫn siêu âm và xét nghiệm tế bào học khi có chỉ định để xác định bản chất khối nhân.
Gói khám được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, giúp phát hiện sớm những bất thường của tuyến giáp, phân tầng nguy cơ chính xác và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp cho từng người bệnh.
Phát hiện nhân tuyến giáp không đồng nghĩa với việc mắc ung thư. Điều quan trọng nhất là không chủ quan nhưng cũng không nên quá lo lắng. Phần lớn nhân tuyến giáp đều lành tính và có tiên lượng tốt nếu được theo dõi đúng cách. Chủ động khám sức khỏe định kỳ và tầm soát theo khuyến cáo của bác sĩ chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe tuyến giáp và an tâm hơn trên hành trình chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Thanh Huyền, Mạc Thảo