Không uống rượu bia vẫn có thể mắc ung thư gan? 7 yếu tố nguy cơ nhiều người đang bỏ qua
Không ít bệnh nhân được chẩn đoán ung thư gan dù hầu như không sử dụng đồ uống rượu bia, đồ uống có cồn. Bệnh có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà người bệnh không hề hay biết. Hiểu đúng về các yếu tố nguy cơ là cách giúp mỗi người chủ động bảo vệ lá gan và phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, khi cơ hội điều trị vẫn còn khả quan.
Viêm gan B và viêm gan C mạn tính – "Thủ phạm" hàng đầu gây ung thư gan
Nếu rượu bia là yếu tố nguy cơ phổ biến thì viêm gan B và viêm gan C mạn tính mới là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư gan tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam.
Virus viêm gan có khả năng tồn tại trong cơ thể nhiều năm, liên tục gây tổn thương tế bào gan. Quá trình viêm kéo dài khiến các tế bào gan phải liên tục tái tạo để bù đắp phần bị tổn thương. Theo thời gian, nguy cơ xuất hiện các đột biến tế bào tăng lên, dẫn đến xơ gan và cuối cùng có thể tiến triển thành ung thư gan.
Điều đáng lo ngại là phần lớn người nhiễm viêm gan B hoặc C mạn tính gần như không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe hoặc khi bệnh đã bước sang giai đoạn muộn.
Chính vì vậy, người mắc viêm gan virus mạn tính cần được theo dõi định kỳ bằng các xét nghiệm chức năng gan, siêu âm gan và các phương pháp tầm soát ung thư gan theo hướng dẫn của bác sĩ.
Gan nhiễm mỡ không do rượu – Căn bệnh của lối sống hiện đại
Nếu trước đây gan nhiễm mỡ chủ yếu gặp ở người uống nhiều rượu bia thì hiện nay, gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) đang gia tăng nhanh chóng do chế độ ăn nhiều chất béo, đồ uống có đường, ít vận động và tình trạng thừa cân, béo phì.
Ở giai đoạn đầu, gan nhiễm mỡ hầu như không gây khó chịu nên nhiều người xem nhẹ. Tuy nhiên, khi mỡ tích tụ quá nhiều trong gan, cơ quan này sẽ dần xuất hiện tình trạng viêm mạn tính. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan. Đây là lý do vì sao những người trẻ tuổi, không uống rượu bia nhưng thừa cân hoặc có vòng bụng lớn vẫn có nguy cơ mắc các bệnh lý gan nghiêm trọng.
Béo phì và đái tháo đường làm tăng nguy cơ tổn thương gan
Béo phì và đái tháo đường không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch mà còn là những yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư gan.
Khi cơ thể tích tụ quá nhiều mỡ nội tạng, đặc biệt là mỡ quanh gan, các phản ứng viêm mạn tính sẽ xuất hiện. Đồng thời, tình trạng kháng insulin và rối loạn chuyển hóa ở người đái tháo đường cũng thúc đẩy quá trình tổn thương tế bào gan.
Nhiều nghiên cứu cho thấy người mắc đái tháo đường type 2 hoặc béo phì có nguy cơ ung thư gan cao hơn đáng kể so với người có cân nặng và chuyển hóa bình thường.
Thực phẩm nhiễm độc tố nấm mốc – Mối nguy ngay trong gian bếp
Không phải ai cũng biết rằng một số loại thực phẩm bảo quản không đúng cách có thể chứa Aflatoxin – độc tố do nấm mốc Aspergillus tạo ra. Độc tố này thường xuất hiện trong ngô, lạc, gạo, các loại hạt hoặc thực phẩm bị ẩm mốc. Khi đi vào cơ thể trong thời gian dài, Aflatoxin có thể gây tổn thương DNA của tế bào gan, làm tăng nguy cơ ung thư, đặc biệt ở người đồng thời mắc viêm gan B.
Để giảm nguy cơ, người dân cần tuyệt đối không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu mốc, hôi hoặc biến đổi màu sắc; đồng thời bảo quản thực phẩm ở nơi khô ráo, thông thoáng.
Tiền sử gia đình mắc bệnh gan hoặc ung thư gan
Nếu trong gia đình có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc ung thư gan, nguy cơ mắc bệnh của các thành viên khác cũng có thể cao hơn. Nguyên nhân không chỉ đến từ yếu tố di truyền mà còn bởi nhiều gia đình có chung thói quen sinh hoạt, chế độ ăn uống hoặc cùng mang virus viêm gan B.
Đối với nhóm đối tượng này, việc chủ động kiểm tra sức khỏe gan định kỳ là hết sức cần thiết, ngay cả khi cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.
Tiếp xúc lâu dài với hóa chất độc hại và thuốc lá
Gan là cơ quan đảm nhiệm chức năng chuyển hóa và thải độc của cơ thể. Vì vậy, việc thường xuyên tiếp xúc với hóa chất công nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật, dung môi hữu cơ hoặc hút thuốc lá trong thời gian dài đều có thể làm tăng gánh nặng cho gan.
Khói thuốc lá chứa hàng chục chất có khả năng gây ung thư. Khi đi vào máu, các chất này được chuyển hóa qua gan, góp phần thúc đẩy tổn thương tế bào gan và làm tăng nguy cơ hình thành tế bào ác tính.
Chủ quan vì không có triệu chứng
Đây có lẽ là yếu tố nguy hiểm nhất. Gan là cơ quan có khả năng bù trừ rất tốt. Ngay cả khi đã bị tổn thương đáng kể, người bệnh vẫn có thể sinh hoạt bình thường mà không cảm thấy đau hay khó chịu.
Đến khi xuất hiện các dấu hiệu như đau tức hạ sườn phải, vàng da, sụt cân nhanh, chán ăn, bụng to bất thường hoặc mệt mỏi kéo dài thì bệnh thường đã ở giai đoạn tiến triển, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn. Chính vì vậy, không có triệu chứng không đồng nghĩa với việc lá gan đang khỏe mạnh.
Chủ động tầm soát – Chìa khóa phát hiện sớm ung thư gan
Ung thư gan nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm sẽ có nhiều cơ hội điều trị hiệu quả, kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tuy nhiên, để làm được điều đó, việc tầm soát định kỳ đóng vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là với những người thuộc nhóm nguy cơ cao.
Nhằm giúp người dân phát hiện sớm các bệnh lý gan mật và ung thư gan, Bệnh viện Bãi Cháy triển khai Gói khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư gan mật với danh mục khám toàn diện. Gói khám bao gồm khám chuyên khoa, các xét nghiệm đánh giá chức năng gan, dấu ấn ung thư, tầm soát viêm gan virus cùng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ khi có chỉ định. Qua đó giúp phát hiện sớm các tổn thương ở gan, đường mật và các yếu tố nguy cơ ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng.
Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng quy trình khám khoa học, Bệnh viện Bãi Cháy mang đến giải pháp tầm soát toàn diện, giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe gan và nâng cao cơ hội điều trị hiệu quả nếu phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm.
Đừng đợi đến khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường mới đi khám. Nếu bạn thuộc một trong các nhóm nguy cơ kể trên hoặc đã nhiều năm chưa kiểm tra sức khỏe gan, hãy chủ động tầm soát ung thư gan định kỳ. Một lần khám hôm nay có thể là bước khởi đầu quan trọng giúp bảo vệ lá gan và sức khỏe của bạn trong nhiều năm tới.
Quý khách có nhu cầu tư vấn về các gói khám sức khỏe hoặc đặt lịch khám tại Bệnh viện Bãi Cháy, vui lòng liên hệ:
Tổng đài Chăm sóc khách hàng: 1900 96 96 94
Email: cskh.bvbc@mail.com
Thanh Huyền