Nội soi mật tụy ngược dòng ERCP – Giải pháp ít xâm lấn cho bệnh lý gan mật tụy
Các bệnh lý đường mật và tụy như sỏi ống mật chủ, tắc nghẽn đường mật, viêm đường mật, hẹp đường mật hay một số bệnh lý gây ứ tắc hệ thống ống tụy có thể diễn tiến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) là một kỹ thuật nội soi can thiệp chuyên sâu được Bệnh viện Bãi Cháy ứng dụng hiệu quả trong tiếp cận và xử trí nguyên nhân gây tắc nghẽn hệ thống đường mật - tụy như lấy sỏi, cắt cơ vòng Oddi, nong hoặc đặt stent đường mật, đường tụy..., hạn chế tối đa chỉ định phẫu thuật mở, rút ngắn thời gian điều trị và nâng cao hiệu quả phục hồi cho người bệnh.
Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) tại Bệnh viện Bãi Cháy
Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) là gì?
ERCP là viết tắt của cụm từ Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography, được hiểu là nội soi mật tụy ngược dòng. Đây là phương pháp kết hợp giữa nội soi tiêu hóa và chiếu tia X-quang dưới màn tăng sáng để khảo sát, đồng thời can thiệp điều trị các bệnh lý của đường mật và ống tụy.
Trong quá trình thực hiện, bác sĩ đưa một ống nội soi chuyên dụng qua miệng, thực quản, dạ dày xuống tá tràng. Từ đây, dụng cụ được tiếp cận đến vị trí đổ vào của ống mật chủ và ống tụy. Bác sĩ có thể đưa một dây dẫn hoặc catheter nhỏ vào hệ thống ống mật – tụy, bơm thuốc cản quang và sử dụng hình ảnh X-quang để xác định vị trí tắc nghẽn, sỏi, hẹp hoặc các bất thường khác. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể tiến hành lấy sỏi, cắt cơ vòng Oddi, nong vị trí hẹp, đặt stent hoặc dẫn lưu đường mật ngay trong cùng một lần can thiệp.
Một trong những lợi ích quan trọng của ERCP là giúp nhiều người bệnh tránh được phẫu thuật mở hoặc giảm mức độ xâm lấn của điều trị. Với các trường hợp chỉ cần chẩn đoán hình ảnh, những phương pháp ít xâm lấn hơn như cộng hưởng từ đường mật (MRCP) hoặc siêu âm nội soi có thể được ưu tiên tùy từng tình huống lâm sàng.
Khi nào người bệnh có thể được chỉ định ERCP?
Bác sĩ có thể cân nhắc ERCP trong nhiều tình huống bệnh lý cần can thiệp trực tiếp, điển hình như:
- Sỏi ống mật chủ gây tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng đường mật
- Viêm đường mật cần giải phóng tình trạng tắc nghẽn và dẫn lưu
- Hẹp đường mật lành tính hoặc ác tính
- Tắc mật do khối u đường mật, tụy hoặc vùng quanh bóng Vater
- Rò đường mật hoặc một số biến chứng sau phẫu thuật
- Một số bệnh lý ống tụy cần can thiệp lấy sỏi, đặt stent hoặc xử trí tình trạng hẹp
Quyết định thực hiện ERCP cần được đưa ra sau khi bác sĩ đánh giá tổng thể triệu chứng, kết quả xét nghiệm và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh. Không phải tất cả trường hợp sỏi mật hoặc bất thường đường mật đều cần ERCP.
Can thiệp ERCP lấy sỏi ống mật chủ tại Bệnh viện Bãi Cháy
Bệnh viện Bãi Cháy – Làm chủ kỹ thuật chuyên sâu, đầu tư đồng bộ cho nội soi can thiệp
Để triển khai an toàn các kỹ thuật nội soi can thiệp như ERCP, bên cạnh hệ thống máy móc hiện đại, yếu tố quyết định là năng lực chuyên môn và sự phối hợp đồng bộ của cả ê-kíp. Tại Bệnh viện Bãi Cháy, đội ngũ bác sĩ Nội tiêu hóa được đào tạo chuyên sâu, có kinh nghiệm thực hiện nhiều kỹ thuật nội soi chẩn đoán và can thiệp. Bệnh viện cũng từng bước phát triển các kỹ thuật chuyên sâu như ERCP, nội soi siêu âm, nội soi phóng đại kết hợp NBI, ESD và nhiều phương pháp can thiệp khác. Việc đầu tư hệ thống nội soi hiện đại, kết hợp với cơ sở vật chất đồng bộ và đội ngũ chuyên môn được đào tạo bài bản giúp người bệnh tại Quảng Ninh có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị chuyên sâu ngay tại địa phương.
Từ năm 2020, các bác sĩ khoa Nội Tiêu hóa đã triển khai thường quy kỹ thuật ERCP, cấp cứu thành công nhiều ca bệnh lý mật - tụy phức tạp như gắp giun sán trong ống mật, lấy sỏi, dẫn lưu mật. Không ít trường hợp người bệnh cao tuổi bị nhiễm trùng đường mật nặng do sỏi ống mật chủ kích thước lớn, được đội ngũ bác sĩ can thiệp lấy sỏi qua nội soi và tránh một cuộc phẫu thuật lớn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Can thiệp nội soi tụy mật ngược dòng (ERCP) tại Bệnh viện Bãi Cháy
Nội soi mật tụy ngược dòng ERCP là kỹ thuật đòi hỏi sự chính xác cao, kinh nghiệm thực hành và khả năng xử trí linh hoạt trong những tình huống phức tạp. Với định hướng không ngừng cập nhật kỹ thuật mới, đầu tư trang thiết bị hiện đại và phát triển đội ngũ chuyên môn chất lượng cao, Bệnh viện Bãi Cháy tiếp tục khẳng định năng lực làm chủ các kỹ thuật nội soi tiêu hóa can thiệp, góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị bệnh lý đường mật – tụy cho người dân Quảng Ninh và khu vực lân cận.
Thanh Huyền, Mạc Thảo