Xạ trị ung thư thực quản tại Bệnh viện Bãi Cháy: Giải pháp điều trị hiệu quả, nâng cao chất lượng sống cho người bệnh
Ung thư thực quản là một trong những bệnh lý ung thư đường tiêu hóa trên có tỷ lệ mắc và tử vong cao trên thế giới. Trong chiến lược điều trị đa mô thức hiện nay, xạ trị giữ vai trò chính quan trọng, giúp kiểm soát khối u, nâng cao hiệu quả điều trị, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tại Bệnh viện Bãi Cháy, việc ứng dụng hiệu quả kỹ thuật xạ trị điều biến liều IMRT đang mở ra thêm nhiều cơ hội điều trị hiệu quả, an toàn cho người bệnh ung thư thực quản.
Ung thư thực quản: Bệnh lý nguy hiểm cần phát hiện sớm và điều trị kịp thời
Thực quản là ống dẫn thức ăn từ miệng xuống dạ dày. Khi các tế bào tại niêm mạc thực quản phát triển bất thường và mất kiểm soát, chúng có thể hình thành khối u ác tính, gây nên ung thư thực quản. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm: Hút thuốc lá, sử dụng rượu bia kéo dài; Thường xuyên ăn thực phẩm quá nóng, đồ ăn lên men hoặc chứa nhiều chất bảo quản; Bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản mạn tính; Barrett thực quản; Tiền sử gia đình có người mắc ung thư thực quản…
Ung thư thực quản thường khởi phát từ tế bào biểu mô, với hai loại chính: ung thư biểu mô vảy (thường gặp ở 1/3 trên và giữa thực quản) và ung thư biểu mô tuyến (phổ biến ở phần dưới). Ở giai đoạn sớm, ung thư thực quản thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện đặc hiệu nên dễ bị bỏ sót. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như nuốt nghẹn tăng dần từ thức ăn đặc đến thức ăn lỏng, nuốt đau, cảm giác vướng sau xương ức, đau ngực, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, khàn tiếng hoặc ho dai dẳng. Một số trường hợp có thể xuất hiện nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc khó thở khi khối u xâm lấn vào các cơ quan lân cận.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, ung thư thực quản có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng. Tình trạng nuốt nghẹn tiến triển khiến người bệnh ăn uống khó khăn, dẫn đến suy dinh dưỡng, sụt cân nặng và suy kiệt cơ thể. Khối u phát triển lớn có thể gây tắc nghẽn hoàn toàn lòng thực quản khiến người bệnh không thể nuốt được thức ăn hoặc nước uống. Trong giai đoạn tiến triển, khối u có thể xâm lấn các cơ quan lân cận như khí quản, phế quản, động mạch chủ hoặc màng phổi, gây rò thực quản – khí quản, viêm phổi hít tái diễn, ho kéo dài, khó thở hoặc xuất huyết tiêu hóa. Ngoài ra, ung thư thực quản có khả năng di căn đến hạch bạch huyết, gan, phổi, xương và các cơ quan khác, làm giảm đáng kể hiệu quả điều trị cũng như tiên lượng sống của người bệnh.
Vai trò của xạ trị trong điều trị ung thư thực quản
Ung thư thực quản là một trong những bệnh lý ung thư đường tiêu hóa có tiên lượng nặng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Trong chiến lược điều trị đa mô thức hiện nay, xạ trị giữ vai trò quan trọng, được áp dụng ở nhiều giai đoạn khác nhau của bệnh nhằm nâng cao hiệu quả điều trị, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Xạ trị điều biến liều điều trị ung thư thực quản tại Bệnh viện Bãi Cháy
Ths.BS Bùi Văn Đức - Phó Trưởng Khoa xạ trị - Y học hạt nhân, Bệnh viện Bãi Cháy cho biết xạ trị là phương pháp sử dụng các chùm tia bức xạ năng lượng cao tác động trực tiếp vào khối u, làm tổn thương vật chất di truyền của tế bào ung thư, từ đó ngăn chặn sự phát triển và tiêu diệt tế bào bệnh. Tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, vị trí khối u và tình trạng sức khỏe của người bệnh, xạ trị có thể được chỉ định với những mục tiêu điều trị khác nhau. Đối với các trường hợp ung thư thực quản giai đoạn khu trú, xạ trị có thể được sử dụng với mục đích triệt căn, đơn thuần hoặc kết hợp với hóa trị nhằm kiểm soát hoàn toàn khối u, mang lại cơ hội điều trị khỏi bệnh cho người bệnh không có chỉ định phẫu thuật hoặc không đủ điều kiện phẫu thuật. Trong điều trị trước phẫu thuật, xạ trị kết hợp hóa trị giúp làm giảm kích thước và mức độ xâm lấn của khối u, tạo điều kiện thuận lợi cho phẫu thuật viên thực hiện cắt bỏ tổn thương triệt để hơn, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.
Sau phẫu thuật, xạ trị có thể được chỉ định ở những trường hợp có nguy cơ tái phát cao nhằm tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại ở vùng điều trị, từ đó giảm nguy cơ tái phát tại chỗ và cải thiện kết quả điều trị. Đối với người bệnh ung thư thực quản giai đoạn tiến xa hoặc di căn, xạ trị đóng vai trò giảm nhẹ triệu chứng. Phương pháp này giúp cải thiện tình trạng nuốt nghẹn, giảm đau, kiểm soát chảy máu hoặc các triệu chứng do khối u chèn ép gây ra, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống và giúp người bệnh sinh hoạt, ăn uống thuận lợi hơn. Nhờ sự phát triển của các kỹ thuật xạ trị hiện đại, đặc biệt là xạ trị điều biến liều (IMRT), việc điều trị ung thư thực quản ngày càng đạt độ chính xác cao, tối ưu hiệu quả tiêu diệt khối u đồng thời giảm thiểu ảnh hưởng đến các cơ quan lành xung quanh như tim, phổi và tủy sống. Đây là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và giảm tác dụng phụ cho người bệnh ung thư thực quản hiện nay.
Điều trị ung thư thực quản bằng phương pháp xạ trị tại Bệnh viện Bãi Cháy
Bệnh viện Bãi Cháy là bệnh viện đa khoa hạng chuyên sâu tại tỉnh Quảng Ninh. Khoa Xạ trị - Y học hạt nhân đã triển khai thường quy kỹ thuật xạ trị điều biến liều (IMRT) trong điều trị ung thư thực quản từ năm 2020. Với hệ thống máy xạ trị điều biến liều hiện đại, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa ung bướu, kỹ sư vật lý y khoa và kỹ thuật viên được đào tạo bài bản, thường xuyên cập nhật các tiến bộ chuyên môn trong lĩnh vực xạ trị ung thư. Trung bình mỗi năm, Khoa thực hiện xạ trị cho khoảng 100 đến 150 người bệnh ung thư thực quản.
Bệnh viện Bãi Cháy thực hiện khai thường quy kỹ thuật xạ trị điều biến liều (IMRT)
Theo Ths.BS Bùi Văn Đức - Phó Trưởng Khoa xạ trị - Y học hạt nhân, Bệnh viện Bãi Cháy, xạ trị ung thư thực quản hiện nay đã có nhiều bước tiến quan trọng nhờ ứng dụng các công nghệ hiện đại, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu tác dụng không mong muốn cho người bệnh. Kỹ thuật xạ trị điều biến liều (IMRT) cho phép điều chỉnh cường độ chùm tia xạ và phân bố liều bức xạ chính xác theo hình dạng, kích thước của khối u, từ đó tập trung liều điều trị tối ưu vào tổn thương trong khi hạn chế tối đa liều chiếu xạ đến các cơ quan lành lân cận như tim, phổi và tủy sống. Nhờ vậy, người bệnh có cơ hội nhận được liều điều trị hiệu quả hơn, đồng thời giảm nguy cơ gặp các biến chứng và tác dụng phụ trong quá trình xạ trị.
Bên cạnh đó, việc kết hợp định vị mốc giải phẫu trước mỗi lần xạ quá trình điều trị giúp kiểm tra chính xác vị trí khối u trước mỗi buổi xạ trị, đảm bảo tia xạ được đưa đến đúng mục tiêu, tăng tính an toàn và hiệu quả điều trị. Những tiến bộ này góp phần nâng cao chất lượng sống, cải thiện kết quả điều trị và mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh ung thư thực quản.
Điều trị xạ trị tại Bệnh viện Bãi Cháy, người bệnh được hội chẩn đa chuyên khoa giữa các bác sĩ ung bướu, ngoại khoa, nội khoa ung thư, chẩn đoán hình ảnh và giải phẫu bệnh nhằm xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa. Xạ trị có thể được chỉ định đơn thuần hoặc phối hợp với hóa trị, phẫu thuật tùy theo giai đoạn bệnh, thể trạng và đặc điểm khối u. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị, kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Một đợt xạ trị thường bắt đầu bằng chụp CT mô phỏng để xác định chính xác vị trí điều trị. Sau đó, bác sĩ và kỹ sư vật lý lập kế hoạch xạ trị trên hệ thống máy tính. Người bệnh được xạ trị 5 buổi mỗi tuần, mỗi buổi chỉ kéo dài khoảng 10–20 phút và hoàn toàn không gây đau. Toàn bộ quá trình điều trị thường kéo dài từ 5–6 tuần tùy theo phác đồ. Trong quá trình xạ trị, người bệnh có thể gặp một số tác dụng phụ như nuốt đau, viêm thực quản, mệt mỏi, viêm da vùng chiếu xạ hoặc giảm nhẹ các chỉ số huyết học nếu kết hợp hóa trị. Phần lớn các tác dụng phụ đều có thể kiểm soát bằng thuốc, chế độ dinh dưỡng và chăm sóc hỗ trợ. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và tái khám đúng hẹn để được theo dõi, xử trí kịp thời. Đội ngũ y bác sĩ luôn đồng hành, tư vấn chế độ dinh dưỡng, chăm sóc hỗ trợ và hướng dẫn phục hồi sức khỏe nhằm giúp người bệnh duy trì thể trạng tốt nhất trong suốt quá trình điều trị.
Phát hiện sớm – Chìa khóa nâng cao hiệu quả điều trị
Thực tế cho thấy, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, ung thư thực quản có khả năng điều trị hiệu quả hơn, giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện tiên lượng sống đáng kể. Vì vậy, người dân cần chủ động thăm khám khi xuất hiện các dấu hiệu như nuốt nghẹn kéo dài, sụt cân bất thường, đau tức ngực hoặc các triệu chứng tiêu hóa kéo dài không rõ nguyên nhân. Đồng thời, việc khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ở nhóm nguy cơ cao là giải pháp quan trọng giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng định hướng phát triển chuyên sâu trong lĩnh vực ung bướu, Khoa Xạ trị - Y học hạt nhân, Bệnh viện Bãi Cháy đang từng bước nâng cao chất lượng điều trị, mang đến cho người bệnh ung thư thực quản cơ hội được tiếp cận các kỹ thuật tiên tiến ngay tại địa phương, góp phần giảm gánh nặng điều trị và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Mạc Thảo, Thanh Huyền