Thời tiết lạnh sâu: Nguy cơ viêm phổi, đợt cấp COPD ở người cao tuổi
Những ngày gần đây, do ảnh hưởng mạnh của các đợt gió mùa đông bắc, thời tiết khô và lạnh sâu khiến số người cao tuổi mắc các bệnh lý hô hấp gia tăng. Bệnh viện Bãi Cháy ghi nhận số ca bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) kèm viêm phổi nhập viện tăng rõ rệt, đặc biệt ở nhóm người có bệnh nền hô hấp mạn tính.
Bệnh viện Bãi Cháy ghi nhận số ca bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) kèm viêm phổi nhập viện tăng rõ rệt
Thống kê tại Khoa Nội hô hấp Bệnh viện Bãi Cháy, trung bình mỗi ngày Khoa thăm khám cho khoảng 20-30 bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), trong đó khoảng 20-30% người bệnh phải nhập viện do tái phát đợt cấp với triệu chứng như khó thở tăng, ho khạc đờm nhiều, viêm phổi…phải điều trị thuốc giãn phế quản, kháng sinh, hỗ trợ thở bằng oxy hoặc thở máy không xâm nhập.
Bác sĩ CKI Phạm Thị Út Trang – Phó Trưởng Khoa Hô hấp, Bệnh viện Bãi Cháy cho biết: “Thời tiết là yếu tố nguy cơ đối với các bệnh lý đường hô hấp, đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh sâu khiến khả năng bảo vệ tại chỗ của cơ thể giảm sút, đặc biệt đối với người có bệnh nền. Niêm mạc họng, niêm mạc đường hô hấp bị thiếu độ ẩm, giảm khả năng loại bỏ vi khuẩn, virus và bụi bẩn. Nhiều loại virus phát triển mạnh hơn trong điều kiện lạnh ẩm, làm gia tăng các bệnh lý như hen phế quản và bệnh COPD.
Người bệnh COPD nhập viện trong mùa lạnh thường có biểu hiện ho nhiều hơn, khạc đờm tăng, đờm đặc hoặc đổi màu, khó thở tăng dần, kèm theo mệt mỏi, tức ngực. Ở người cao tuổi, các triệu chứng viêm phổi có thể không điển hình, nhiều trường hợp không sốt hoặc sốt nhẹ, dễ bị bỏ sót. Một số dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm thở nhanh nông, thở rít, cánh mũi phập phồng, giảm ăn uống, mệt nhiều. Ho là triệu chứng thường gặp, nhất là ở người có bệnh hô hấp mạn tính như COPD, giãn phế quản, hen phế quản; đờm có thể loãng hoặc đặc, một số trường hợp ho máu có thể gặp trên người bệnh bị giãn phế quản.
Người bệnh COPD nhập viện trong mùa lạnh thường có biểu hiện ho nhiều hơn, khạc đờm tăng, đờm đặc hoặc đổi màu, khó thở tăng dần, kèm theo mệt mỏi, tức ngực.
Các bác sĩ cảnh báo, viêm phổi trên nền bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp cấp, nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng người bệnh. Thực tế cho thấy, không ít trường hợp người bệnh chủ quan, tự ý mua thuốc – đặc biệt là kháng sinh – điều trị tại nhà, chỉ đến bệnh viện khi tình trạng đã nặng. Vì vậy, các bác sĩ Bệnh viện Bãi Cháy khuyến cáo:
Người cao tuổi khi bị viêm phổi thường đáp ứng kém với thuốc điều trị và sau khi khỏi cũng mất nhiều thời gian để hồi phục sức khoẻ hoàn toàn. Người bệnh COPD cần tuân thủ điều trị duy trì hằng ngày, không tự ý bỏ thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như ho tăng, khạc đờm nhiều, sốt, khó thở tăng, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Để phòng bệnh trong mùa lạnh, người cao tuổi và người có bệnh lý hô hấp mạn tính cần chú ý giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực, bàn tay, bàn chân; đeo khẩu trang khi ra ngoài; tránh khói thuốc lá, thuốc lào; giữ môi trường sống sạch, thông thoáng. Bên cạnh đó, cần ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, uống đủ nước, vận động nhẹ nhàng, nghỉ ngơi hợp lý.
Đặc biệt, tiêm phòng vắc xin cúm mùa và phế cầu là biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ viêm phổi và đợt cấp COPD ở người cao tuổi. Việc chủ động phòng bệnh không chỉ giúp người dân bảo vệ sức khỏe trong mùa đông mà còn góp phần giảm áp lực cho các cơ sở y tế, hạn chế những ca bệnh nặng phải nhập viện.
Mạc Thảo, Minh Khương