Tết vui trọn vẹn – Cảnh giác nguy cơ ngộ độc rượu bia
Tết với các buổi liên hoan, tất niên, sum họp gia đình... là thời điểm nhu cầu sử dụng rượu bia gia tăng, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc rượu bia. Thực tế, Bệnh viện Bãi Cháy cũng như nhiều cơ sở y tế đã ghi nhận những trường hợp ngộ độc rượu nguy kịch, thậm chí đe dọa tính mạng. Ngộ độc rượu hoàn toàn có thể phòng tránh, nếu mỗi người hiểu đúng và xử trí đúng.
Ngộ độc rượu là tình trạng rối loạn chức năng thần kinh trung ương và các cơ quan khác thường gặp do ethanol hoặc methanol. Rượu ethanol, có công thức hóa học C2H5OH, là thành phần chính của rượu và được sản xuất thông qua quá trình lên men và chưng cất các nguyên liệu như tinh bột hoặc đường. Trong khi đó, rượu methanol với công thức hóa học CH3OH, là một chất cực độc thường được sử dụng trong các sản phẩm hàng ngày như dung môi trong chất tẩy rửa sơn, nước rửa kính,….
Theo Bộ Y tế, trong giai đoạn năm 2022-2024 có khoảng 40.800 trường hợp tử vong có liên quan đến rượu bia, chiếm 7.5% tổng số trường hợp tử vong trong nước. Số ca bệnh nhập viện liên quan đến sử dụng rượu đặc biệt gia tăng trong các dịp lễ tết.
Ngộ độc rượu thường xảy ra khi lượng cồn trong máu tăng quá cao do uống quá nhiều rượu trong thời gian ngắn khiến cơ thể không thể chuyển hóa và loại bỏ kịp thời. Đặc biệt là sử dụng rượu không rõ nguồn gốc (rượu tự nấu, pha chế thủ công), rượu có chứa methanol (hay còn gọi là cồn công nghiệp). Điều này có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho não, gan, dẫn đến các triệu chứng như suy giảm ý thức, đau đầu, nôn, co giật, giảm thị lực, hạ thân nhiệt,… Trong trường hợp nghiêm trọng, ngộ độc rượu có thể để lại những di chứng nặng nề thậm chí tử vong.
Theo bác sĩ CKI Nguyễn Hữu Nghĩa – Phụ trách đơn nguyên Cấp cứu, Bệnh viện Bãi Cháy cho biết: “Thực tế cấp cứu chúng tôi ghi nhận nhiều bệnh nhân ngộ độc rượu nặng không bởi vì uống rượu mà còn do những sai lầm khi xử trí ban đầu. Có thể kể đến một số sai lầm nguy hiểm sau: cố ép người say nôn bằng tay, móc họng hoặc cho uống nước mặn; Cho người say nằm ngửa và để ngủ một mình; Dùng các mẹo dân gian như uống nước chanh, nước gừng, cà phê đậm, hay thuốc giải rượu không rõ nguồn gốc; Chủ quan cho rằng say rượu rồi ngủ là sẽ tự khỏi làm tình trạng nặng hơn do không được điều trị sớm...
Xử trí cấp cứu ngộ độc rượu đúng và kịp thời có vai trò quyết định trong việc cứu sống người bệnh, hạn chế tối đa các biến chứng nặng nề như hôn mê, suy hô hấp, tổn thương não, mù lòa hoặc tử vong. Vì vậy, việc nhận biết sớm, xử trí đúng và đưa đến cơ sở cấp cứu kịp thời là yếu tố then chốt cứu sống người bệnh, không thể chủ quan hay áp dụng các biện pháp truyền miệng thiếu cơ sở khoa học. Những dấu hiệu cho thấy người ngộ độc rượu cần phải đi cấp cứu ngay là đau đầu dữ dội, nôn nhiều, thay đổi về tri giác như: lơ mơ, khó đánh thức, thở chậm, co giật hoặc hôn mê… Khi xuất hiện những dấu hiệu này, cần đưa đến bệnh viện ngay, không chờ tự tỉnh.”
Đa số các trường hợp ngộ độc rượu đều có thể phòng tránh nếu người dân nâng cao ý thức, lựa chọn rượu an toàn và sử dụng rượu bia đúng cách. Phòng ngừa ngộ độc rượu ngay là giải pháp hiệu quả nhất để mỗi gia đình đón Tết an toàn, lành mạnh và trọn vẹn niềm vui. Người dân, đặc biệt là người đang điều trị bệnh lý về gan, tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường… nên hạn chế tối đa sử dụng rượu bia, không uống rượu khi đói và tuyệt đối không dùng rượu không rõ nguồn gốc.
Mạc Thảo